8 sept 2025 O Milladoiro - Santiago de Cmpostella

Vandaag de laatste kilometers naar Santiago!

Esther en ik lopen om 7.50 de albergue uit. We willen graag ruim op tijd zijn voor de pelgrimsmis van 12 uur in de kathedraal.

Het is nog een beetje fris, maar ik voel al wel dat het een mooie dag gaat worden. Het eerste afstandspaaltje dat we passeren geeft aan dat het nog 7,664 km is. We grappen er om dat dat 600 meter meer is dan ons 'beloofd' is.

Ik kom niet zo lekker op gang vandaag. Mijn blaar doet weer zeer en omdat ik daardoor net iets anders ga lopen, voel ik ook mijn heup wat tegenstribbelen. Maar, wie maakt me wat, die 7 km ga ik natuurlijk makkelijk redden.

Het meest bijzondere is, we lopen alleen. Voor ons, achter ons, geen pelgrim te bekennen. En dat blijft de hele weg zo. Ik had de verwachting dat het in polonaise naar Santiago zou zijn vandaag, maar dit is echt heel bizar. Ik grap tegen Esther dat we waarschijnlijk de memo gemist hebben waarin staat dat Santiago vandaag gesloten is voor pelgrims😂

Onderweg staan we een paar keer stil om om ons heen te kijken en we moeten er steeds om lachen...

De kilometers vliegen voorbij. Er zitten zelfs nog mooie stukjes bos in de route, wat ik niet meer echt verwacht had nu we zo dicht bij de stad zijn.

Net voor Santiago loopt een Italiaans stel ons voorbij. Nog een stel dat de memo gemist heeft🤣

Om half 10 lopen we het centrum van Santiago binnen. En al snel is de toren van de kathedraal zichtbaar aan het eind van de straat. Bijna als vanzelf ga ik wat sneller lopen.

Ik ben benieuwd wat de aankomst dit keer weer met me gaat doen. 

En dan is het Praza do Obradoiro daar ineens. Het aankomen op het plein heeft iets magisch en ik schiet vol. Ik kijk naar Esther en die heeft hetzelfde. Door onze tranen heen moeten we daar ook wel een beetje om lachen.

Ik weet nog steeds niet wat de aantrekkingskracht is van dat plein, maar oh, wat voelt het heerlijk en intens om hier weer te zijn. 

Gezien de drukte op de laatste 100 kilometer van de camino (van welke kant dan ook) en hoe ik daar op gedij (of eigenlijk gewoon níet op gedij) heb ik de laatste dagen wel nagedacht of dit mijn laatste camino zou zijn. Maar nu ik weer op dat plein sta wéét ik dat ik hier weer ga terugkomen. 

Wat het deze keer extra bijzonder maakt is dat ik zoveel mensen zie die ik in de afgelopen 2 weken ben tegengekomen onderweg, soms vluchtig, soms vaker of langer. Omhelzing na omhelzing volgt.

Het is fantastisch om gewoon even op dat plein te zitten en te zien of er bekenden binnenkomen. Of om te zien hoe andere pelgrims reageren die het plein op komen lopen en alle emoties waar te nemen.

Zo zitten we een tijdje gewoon te genieten. En de zon schijnt dus het is ook aangenaam warm.

Om op tijd in de kathedraal te zitten, brengen we onze rugzakken naar een locker achter het pelgrimskantoor. De rugzak mag nl niet mee in de kathedraal. Een uur voor de mis start hebben we een mooie plek recht voor het altaar. Het is lekker om even uit de drukte van de stad te zijn en alleen maar even te zitten en te zijn.

De dienst is volledig in het Spaans dus ik versta er niets van, maar voel me tot rust komen. Aan het eind wordt de botufameiro gezwaaid, een enorm wierrookvat dat met een paar man sterk door de hele kathedraal heen en weer zwiert. Een prachtig spektakel. Volgens mij werd het vroeger ook gebruikt om de geur van al die stinkende pelgrims te maskeren. 

De botufameiro zwaait alleen op speciale feestdagen en tegenwoordig als er voor betaald wordt en dat is zeker niet elke dag. Voor 300 euro heb je de eer. Ik prijs me heel gelukkig, want ik ben 3x aangekomen in Santiago, ben 3x naar de pelgrimsmis geweest en heb 3x de botufameiro mogen zien zwaaien. Ik voel dankbaarheid, omdat ik weet dat dat heel bijzonder is.

De keerzijde van het wierrookvat is dat wierrook voor mij altijd geassocieerd is met een zeer verdrietige gebeurtenis in mijn leven, dus zodra de wierrook mijn kant op komt en ik het ruik word ik overmand door verdrietige gevoelens en vloeien de tranen.

Na de dienst moet ik even bijkomen. Esther en ik zoeken een terras op in de zon en bestellen een glas wijn om onze aankomst te vieren. En wat te eten, want we hebben nog niets gegeten sinds ons vertrek vanmorgen. Ik heb ondertussen app contact met Fabi, die inmiddels ook is aangekomen en nodig haar uit om bij ons te komen zitten.

Later in de middag laat Fabi weten dat ook Nina is aangekomen. We haasten ons naar het plein om haar te verwelkomen. Ik omhels Nina en ze laat me niet meer los en begint te snikken in mijn armen. Ik versta geen woord van wat ze zegt, maar we begrijpen elkaar ook zonder woorden.

Na nog even op het plein te hebben gezeten haal ik mijn backpack op, haal mijn Compostela bij het pelgrimskantoor en val nog even bij de Huiskamer der Lage Landen binnen. De plek waar vrijwilligers van het Nederlands genootschap van Sint Jacob zitten om nederlandstalige pelgrims te ontvangen en naar hun verhalen te luisteren onder het genot van een kopje koffie of thee (en naar goed Nederlands gebruik een koekje).

Aan het eind van de middag loop ik naar mijn hostel dat op 100 meter van het pelgrimskantoor ligt. Ik douche me en doe mijn was en ga daarna met Esther naar mijn favoriete tapasrestaurant in Santiago.

Ik heb nog steeds niet definitief besloten wat ik na vandaag ga doen. Het oorspronkelijke plan was om in 4 dagen naar Muxia te lopen, maar twijfelde al vanwege de blaar die nog steeds pijn doet. Daar komt bij dat er de komende 3 dagen heel veel regen verwacht wordt. Én ik voel me al een paar dagen niet helemaal fit. Tijdens het eten kom ik tot de conclusie dat ik eigenlijk graag naar huis wil. 

Eenmaal in bed boek ik mijn vliegticket om, regel een extra overnachting voor morgen en kan rustig gaan slapen.

Mijn camino is weer ten einde! En het is goed.